Waarom de meeste "analyses" niets opleveren
Vraag een gemiddelde MKB-ondernemer naar zijn concurrenten en je krijgt een lijst van vijf bedrijven met daarachter een schouderophalen. "Ja, die doen het ongeveer hetzelfde." Dat is geen analyse — dat is een lijst. Een echte concurrentieanalyse beantwoordt vier specifieke vragen: waar zit hun voorsprong, waar zit hun zwakte, wat valt hen voortdurend tegen, en welke marktopening laten ze open.
Het probleem was vroeger niet de kennis — het was de tijd. Vijf websites doorlezen, hun reviews scannen, hun socials volgen, hun prijzen vergelijken... een week werk. AI doet die vergaarslag in een fractie van de tijd. Niet door magie, maar door volgens een vast frame samenvattingen te maken van publiek beschikbare informatie.
Wat een echte analyse oplevert
- Een scherp beeld van jouw 5 belangrijkste concurrenten op één A4
- 3-5 specifieke marktopeningen die zij laten liggen
- Inzicht in waar hun klanten klagen (en dus jouw kans ligt)
- Een concrete positioneringskeuze voor jouw bedrijf
De 5-stappen methode in 20 minuten
Hieronder de exacte volgorde. Niet 20 stappen — vijf. Elke stap heeft een specifieke prompt en levert een specifiek tussenresultaat. Aan het einde heb je een werkbaar document.
Identificeer je 5 echte concurrenten (3 min)
Niet 'iedereen die het ongeveer doet'. Vijf bedrijven die jouw ideale klant ook zou overwegen. Mix: 2 grote, 2 vergelijkbaar, 1 nieuw/disruptief.
Verzamel publieke data (5 min)
Per concurrent: homepage-tekst, prijspagina, 5 recente social posts, 5 Google reviews. Kopieer alles naar één document. Anonimiseer als je iets gevoeligs ziet.
Laat AI per concurrent een dossier maken (5 min)
Eén AI-sessie per concurrent. Vaste structuur: positionering, prijsstrategie, content-aanpak, sterktes, zwaktes (uit reviews), waar ze stil zijn.
Vergelijking en gap-analyse (5 min)
Plak alle 5 dossiers in één nieuwe AI-sessie. Vraag om patronen: waar zijn ze allemaal hetzelfde, waar verschillen ze, welke 5 vragen beantwoordt niemand?
Vertaal naar 3 concrete acties (2 min)
Niet "strategie". Drie concrete dingen die je deze maand doet om je positie te verbeteren ten opzichte van wat je nu weet.
Welke data verzamel je per concurrent?
Niet alles is even relevant. De meeste ondernemers verzamelen 50 willekeurige dingen en verdrinken in informatie. Hieronder de zes elementen die voor MKB-positioneringsbeslissingen het meest opleveren.
Homepage hero-tekst
Wat is de eerste claim/belofte boven de fold? Dit verraadt hun positioneringskeuze: prijs, snelheid, expertise, lokaal, persoonlijk.
In de praktijk
Concurrent A zegt "Marketing voor groeiende bedrijven". Concurrent B "Snel resultaat, vast bedrag". Twee compleet verschillende positioneringen.
Prijspagina (of afwezigheid daarvan)
Hebben ze prijzen? Pakketprijzen? Vanaf-prijzen? Geen prijzen? Dat is een strategische keuze waar je iets mee kan.
In de praktijk
70% van Nederlandse B2B-dienstverleners noemt geen prijzen. Wie wél een vast tarief noemt, vangt vaak klanten die door de 'offerte aanvragen'-drempel afhaken.
5 recente social posts
Wat is hun pillar-thematiek? Welke tone gebruiken ze? Hoeveel engagement krijgen ze typisch?
In de praktijk
Een concurrent uit Utrecht post drie keer per week over 'thought leadership', maar krijgt nul reacties. Signaal: hij praat niet met zijn doelgroep, hij praat aan ze.
5 Google-reviews (positief én negatief)
Vooral de 1-3 sterren reviews zijn goud. Waar klagen klanten over? Dat is waar jij kunt scoren door het wél goed te doen.
In de praktijk
Twee concurrenten in de bouw kregen herhaaldelijk negatieve reviews over communicatie tijdens het project. Concrete kans: jouw bedrijf positioneren als 'wekelijkse update, beloofd'.
Diensten- of pakketstructuur
Hoeveel pakketten? Met welk verschil? Welke premium-elementen?
In de praktijk
Drie concurrenten hebben 3-pakket-structuren (Basis/Plus/Premium). Een vierde verkoopt één pakket. Welke kant ga jij op — en waarom?
Wat ze NIET doen
De stiltes zijn vaak interessanter dan wat ze wél zeggen. Welke vraag van klanten beantwoordt hun website niet?
In de praktijk
Geen enkele concurrent in een sector heeft een prijspagina, FAQ over 'wanneer ben ik er klaar voor', of klantcases met cijfers. Dat is je marktopening.
Voorbeeld: van data naar dossier in één prompt
Hieronder hoe een dossier-prompt eruitziet en wat het verschil maakt met een vage vraag.
"Wat vind je van deze concurrent?"
Resultaat
"Het is een gevestigde speler met een professionele uitstraling. Ze bieden meerdere diensten en lijken zich te richten op het MKB-segment." Niets dat je niet zelf in 5 seconden had kunnen zien.
"Maak een concurrentiedossier voor deze speler. Mijn bedrijf is [naam, branche, plaats]. Mijn doelgroep is [ICP]. Hieronder de data die ik heb verzameld: homepage-tekst, prijspagina, 5 social posts, 5 Google reviews. Maak een dossier in vaste structuur: 1) Positionering in 1 zin 2) Wie ze proberen aan te trekken 3) Wat ze als sterkste claim communiceren 4) Hun prijsstrategie 5) Hun content-aanpak 6) Top 3 sterktes 7) Top 3 zwaktes uit reviews 8) Drie vragen die hun website niet beantwoordt 9) Eén kans voor mij om mij te onderscheiden."
Resultaat
Een gestructureerd dossier van 1 A4 met concrete bevindingen: "Positionering = 'snel resultaat voor MKB', maar de reviews tonen dat klanten juist klagen over snelheid van communicatie tijdens projecten — gat tussen belofte en levering. Kans: positioneer op 'beloofd is beloofd' met meetbare communicatie-garanties."
Stap 5 — vertalen naar 3 concrete acties
Hier verzanden de meeste analyses: in een mooi rapport dat niemand uitvoert. Het doel van een analyse is niet "weten" — het is "anders doen". Dwing jezelf na elke analyse drie concrete acties te benoemen die je deze maand uitvoert.
Drie typen acties komen meestal naar boven: een positionerings-aanpassing (homepage-claim, één regel anders), een content-actie (over iets schrijven waar niemand over schrijft), en een productieve verandering (een pakket toevoegen, een prijs durven noemen, een garantie geven die niemand anders durft).
Hieronder vijf concurrent-dossiers die je eerder hebt gemaakt: """ [plak alle vijf dossiers achter elkaar] """ Mijn bedrijf: [naam, branche, plaats] Mijn ICP: [korte omschrijving van mijn ideale klant] Mijn huidige positionering (homepage-claim): "[plak je huidige claim]" Geef me: 1. Vijf gemeenschappelijke patronen tussen deze concurrenten (waar zijn ze allemaal hetzelfde?) 2. Drie marktopeningen — vragen die geen enkele concurrent beantwoordt of behoeftes waar ze allemaal langsheen kijken 3. Mijn drie scherpste mogelijke positioneringen — concrete formuleringen, geen marketingjargon 4. Drie acties die ik deze maand kan uitvoeren om mijn positie te verbeteren Wees eerlijk: als mijn huidige claim te veel lijkt op die van de concurrentie, zeg het. Geen complimenten waar ze niet horen.
Wie deze methode 1x per kwartaal herhaalt, blijft scherp ten opzichte van de markt. Niet omdat de markt zoveel verandert — maar omdat jouw verbeelding van de markt anders verandert dan de markt zelf.
3 prompts om vandaag mee te beginnen
Vervang de stukken tussen blokhaken door jouw eigen gegevens. Plak in ChatGPT of Claude. Klaar.
Maak een uitgebreid concurrentiedossier op basis van publieke data hieronder. Mijn bedrijf: [naam, branche, plaats] Mijn ICP: [korte omschrijving van mijn ideale klant] Concurrent: [naam concurrent + URL] Data verzameld: 1. Homepage hero-tekst (eerste claim): "[plak]" 2. Prijspagina (of "geen prijzen genoemd"): [plak relevant deel] 3. 5 recente social posts: [plak] 4. 5 Google reviews (mix positief/negatief): [plak] Maak een dossier in deze vaste structuur: 1. Positionering in 1 zin 2. Wie ze proberen aan te trekken (ICP-inschatting) 3. Hun sterkste claim of belofte 4. Hun prijsstrategie (transparant/vraag-offerte/anders) 5. Hun content-aanpak — waar gaat het over en in welke tone? 6. Top 3 sterktes (concreet, geen open deuren) 7. Top 3 zwaktes (uit reviews: waar klagen klanten over?) 8. Drie vragen die hun website niet beantwoordt 9. Eén concrete kans voor mij om mij van hen te onderscheiden Wees eerlijk en specifiek. Geen marketingjargon.
Hieronder vijf concurrentiedossiers die ik heb opgesteld: """ Dossier 1: [plak] Dossier 2: [plak] Dossier 3: [plak] Dossier 4: [plak] Dossier 5: [plak] """ Mijn bedrijf: [naam, branche, plaats] Mijn ICP: [korte omschrijving] Analyseer: 1. Welke 5 dingen doen ALLE concurrenten ongeveer hetzelfde? (= de markt-default) 2. Welke 3 dingen valt op waar ze stilzwijgend langs zwijgen? 3. Welke klacht komt in meerdere review-pakketten terug? Hoe groot is die klacht? 4. Welke 3 marktopeningen zie je waar ik op zou kunnen positioneren? 5. Geef me 3 verschillende positioneringsopties voor mijn bedrijf — concreet, één regel per optie. Sluit af met: welk van die 3 opties zou jij kiezen voor mijn ICP en waarom? Wees eerlijk, niet "alles hangt ervan af".
Op basis van mijn concurrentieanalyse (dossiers + gap-analyse hieronder): stel een concreet actieplan op voor de komende 30 dagen. Dossiers + gap-analyse: """ [plak je samengevatte resultaten] """ Mijn situatie: - Tijd die ik per week kan besteden aan marketing/positionering: [aantal uren] - Mijn grootste struikelblok nu: [bijv. weinig aanvragen / onduidelijke positionering / te dichtbij concurrentie] Geef me een actieplan: - 1 positionerings-actie (homepage / hero-claim aanpassen) - 1 content-actie (over iets schrijven waar de concurrentie zwijgt) - 1 productieve verandering (pakket aanpassen, prijs durven noemen, garantie toevoegen) Per actie: - Wat ga ik concreet doen - Hoeveel tijd kost het - Hoe ik na 30 dagen meet of het werkt - Welke aanname ik impliciet test Niet te ambitieus. Drie acties, allemaal afgerond binnen 30 dagen.
Misschien zit jouw vraag erbij
Wat heb je onthouden?
3 korte vragen. Je krijgt direct feedback bij elk antwoord.
1.Wat is het belangrijkste eindresultaat van een concurrentieanalyse?
2.Welke data is het waardevolst uit de Google-reviews van een concurrent?
3.Hoeveel concurrenten neem je mee in een MKB-concurrentieanalyse?