De anatomie van een goede prompt
Een goede prompt bestaat in essentie uit vijf bouwstenen: rol, context, taak, doel en restricties. Je hoeft ze niet altijd alle vijf te benoemen — voor een snelle vraag is dat overkill. Maar zodra je iets serieus wilt produceren, geeft elke missende bouwsteen je een schepje slechter antwoord.
Rol — vertel AI wie hij is. "Je bent een ervaren copywriter" of "Je bent een belastingadviseur". Dit framet de toon en het kennisniveau.
Context — wie ben jij, wat doet je bedrijf, wie is je publiek? Zonder dit krijg je generieke teksten.
Taak — wat moet er gemaakt worden? Eén ding, helder geformuleerd.
Doel — waarom maak je dit? "Meer aanvragen" leidt tot een andere tekst dan "merkbekendheid".
Restricties — lengte, tone, format, dingen die niet mogen. "Maximaal 100 woorden", "geen clichés", "in bullets".
Slechte prompt vs. goede prompt
Hetzelfde doel, ander resultaat — vooral door de aanwezigheid van de vijf bouwstenen in de tweede versie.
"Schrijf een mail naar een klant die niet betaalt."
Resultaat
Een formele standaardmail die overal vandaan had kunnen komen en die je klant waarschijnlijk wegklikt zonder lezen. Geen toon, geen relatie, geen call-to-action.
"Je bent een ervaren ondernemer-coach. Ik run een grafisch ontwerpbureau in Nijmegen met 3 medewerkers. Een trouwe klant (10 jaar, ~€20k per jaar omzet) heeft een factuur van €1.450 al 35 dagen openstaan. Schrijf een tweede herinnerings-e-mail (max 120 woorden) die vriendelijk maar duidelijk is, de relatie respecteert, en een concrete betaaldatum voorstelt. Geen excuses, geen overdreven verontschuldigend taalgebruik."
Resultaat
Een afgewogen e-mail die de relatie eer aandoet, helder is over het bedrag en de datum, en eindigt met een uitnodiging tot reactie. Klaar om hooguit één regel persoonlijk te maken voor je hem verstuurt.
Het CRTDR-framework — onthoud deze 5 letters
Wij gebruiken bij Framboos een eigen ezelsbruggetje: CRTDR. Context, Rol, Taak, Doel, Restricties. Loop deze vijf langs voordat je op verzenden klikt.
Context
Wie ben jij, wat doet je bedrijf, voor wie is dit? Niet uitgebreid — twee zinnen is vaak genoeg.
In de praktijk
"Ik ben Bart, eigenaar van een hovenierbedrijf in Wageningen. Onze klanten zijn vooral particulieren met tuinen van 100-300m²."
Rol
Wat moet AI zijn? Bepaalt de toon, het kennisniveau en het type advies dat je terugkrijgt.
In de praktijk
"Je bent een ervaren tuinontwerper met oog voor stijl."
Taak
Wat moet er gemaakt worden? Eén concreet ding. Niet drie tegelijk.
In de praktijk
"Schrijf de homepage-introductie van mijn website, maximaal 80 woorden."
Doel
Waarom maak je dit? AI past de toon aan op het doel.
In de praktijk
"Doel: bezoekers laten klikken op 'offerte aanvragen'."
Restricties
Wat moet wel, wat mag niet? Lengte, tone, taboe-woorden, formaat.
In de praktijk
"Geen jargon. Geen 'wij zijn'. Begin met de tuin van de lezer."
5 tips voor betere prompts vandaag nog
Concrete dingen die in onze ervaring direct het verschil maken — gerangschikt van makkelijkst naar meest verfijnd.
Vraag altijd om 3 varianten
"Geef me 3 versies met elk een andere insteek." Je krijgt veel meer richting in één keer, en kunt cherrypicken.
Gebruik voorbeelden
Plak een tekst die je goed vindt en zeg: "Schrijf in deze stijl." Veel sneller dan tien adjectieven over toon.
Eindig met 'stel eerst vragen als iets onduidelijk is'
Voorkomt dat AI iets opvult dat niet klopt. Hij stelt dan eerst verhelderende vragen — soms beter dan meteen produceren.
Itereer in plaats van opnieuw
Niet tevreden? Niet opnieuw beginnen — geef feedback. "Maak het korter", "persoonlijker", "minder formeel". Sneller en beter.
Sla je beste prompts op
Een Google Doc met je 10 favoriete prompts is meer waard dan elk AI-abonnement. Werkt ook over tools heen.
De 3 meest gemaakte beginnersfouten
De meeste teleurstellingen met AI komen niet door de tool — maar door één van deze drie patronen.
Misverstand 1
“Een korte vraag is genoeg.”
Hoe het echt zit
AI raadt niet wie je bent of wat je doel is. Hoe meer context, hoe beter — tot een bepaald punt. Twee à drie zinnen context vooraf maakt het verschil tussen "meh" en "oh, dit kan ik gebruiken".
Misverstand 2
“AI weet wel wat ik bedoel.”
Hoe het echt zit
AI heeft geen geheugen tussen sessies (tenzij ingeschakeld). Hij weet niet dat je vorige week iets vroeg, niet welke klanten je hebt, en niet welke kleur je merk gebruikt. Vertel het — elke sessie of in een vaste system-prompt.
Misverstand 3
“Als het niet meteen goed is, is AI dom.”
Hoe het echt zit
De eerste poging is de schets, niet het eindproduct. De magie zit in de iteratie: "korter", "persoonlijker", "meer voorbeelden". Drie ronden later sta je waar je wilt zijn.
3 prompts om vandaag mee te beginnen
Vervang de stukken tussen blokhaken door jouw eigen gegevens. Plak in ChatGPT of Claude. Klaar.
Context: Ik ben [naam], eigenaar van [type bedrijf] in [stad]. Mijn klanten zijn [doelgroep]. Onze tone is [bijv. nuchter, persoonlijk]. Rol: Jij bent [bijv. ervaren copywriter / strateeg / klantenservice-expert]. Taak: [Wat moet er gemaakt worden — één concrete opdracht.] Doel: [Waarvoor — wat moet het effect zijn?] Restricties: - Lengte: [aantal woorden / regels] - Tone: [omschrijving] - Vermijd: [woorden / frasen die taboe zijn] - Format: [bullets / alinea's / e-mail / etc.] Geef me 3 versies met elk een andere insteek. Stel eerst vragen als iets onduidelijk is.
Bovenstaande versie [nummer X] zit dichtbij, maar moet: - [Korter / langer] - [Persoonlijker / zakelijker] - [Minder cliché-woorden zoals "in een wereld waarin..."] - [Meer focus op het probleem van de klant, minder op ons] Maak één nieuwe versie waarin deze aanpassingen verwerkt zijn. Niet alles overhoop — pas alleen aan wat nodig is.
Hieronder een tekst die ik goed vind: """ [Plak hier een blogpost, e-mail of social media post die je tone perfect raakt.] """ Analyseer wat deze tekst zo goed maakt (toon, ritme, woordkeuze, zinslengte). Schrijf vervolgens een [type tekst] over [onderwerp] in exact dezelfde stijl. Lengte: ongeveer [aantal] woorden. Begin met de analyse, dan de nieuwe tekst.
Misschien zit jouw vraag erbij
Wat heb je onthouden?
3 korte vragen. Je krijgt direct feedback bij elk antwoord.
1.Welk element ontbreekt vaakst in slechte prompts?
2.Wat doe je als de eerste output niet goed is?
3.Waarom is "geef me 3 versies" zo'n krachtige toevoeging?